![](https://www.ifdiyeti.com/wp-content/uploads/2024/03/ifdiyeti-38.jpg)
Ayak kırığı, gündelik hayatımızda karşılaşabileceğimiz ve ciddi rahatsızlıklara yol açabilecek bir durumdur. Peki, "Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" Bu sorunun cevabını bulmak için belirli belirtiler ve semptomlara dikkat etmek gerekiyor. Bu yazıda, ayak kırıklarının gösterdiği belirtilerden, tedavi yöntemlerine kadar geniş bir yelpazede bilgi sunacağız. Bu sayede, ayak kırığıyla karşılaşmanız durumunda ne yapmanız gerektiğini daha iyi anlayacak ve en doğru tedaviye yönelik ilk adımı atmış olacaksınız.
Ayak Kırığı Belirtileri
Ayak kırığı nasıl anlaşılır? Bu soru, özellikle spor yaparken veya ani bir kaza sonucu ayak bölgesinde ağrı hisseden kişiler tarafından sıkça sorulmaktadır. Ayak kırıkları, ciddi rahatsızlıklara ve hareket kısıtlılığına yol açabilir; bu nedenle, belirtileri erkenden tanımak büyük önem taşır.
Ağrı Oluşması ve Ayak Kırığı:
- Ayakta meydana gelen ani ve şiddetli ağrı, genellikle kırık belirtisinin ilk işaretidir. Ağrı genellikle baskı uygulandığında veya ağırlık taşındığında artar.
Şişlik ve Morarma:
- Kırığın olduğu bölgede şişlik ve zamanla oluşan morarmalar, kemiğin zarar gördüğünün açık işaretleridir. Bu belirtiler genellikle kırıktan birkaç saat sonra daha belirgin hale gelir.
Hareket Edememe:
- Eğer ayak kırığı varsa, ayakta normal hareket kabiliyeti ciddi şekilde kısıtlanır. Ayağın olağan hareketini yaparken şiddetli ağrı hissedilir.
Deformite:
- Ayak kırığı sonucunda, ayakta gözle görülür bir şekil değişikliği olabilir. Kırık kemikler kaydığında, ayak normal anatomik yapısını kaybeder.
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusuna cevap ararken, bu belirtilere dikkat etmek hayati önem taşır. Eğer bu tür semptomlardan herhangi birini yaşıyorsanız, derhal tıbbi yardım almanız önerilir. Tıbbi bir değerlendirme sonucunda, ayak kırığının varlığı teşhis edilerek uygun tedavi yöntemine karar verilebilir.
Belirtiler ve Semptomlar
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun cevabı, bu durumla karşılaşan insanların yaşadıkları belirtiler ve semptomlarda yatmaktadır. Ayak kırığı yaşandığında, bireyin bedeninin verdiği tepkiler, kırığın varlığının ilk işaretleridir. İşte, en yaygın belirtiler ve semptomlar:
-
Ağrı Oluşması: Kırık bölgede ciddi ağrılar oluşur. Birey, ağırlık bindirme veya ayakta durma girişiminde bulunduğunda, ağrı şiddetlenebilir.
-
Şişlik ve Morarma: Ayak kırığının meydana geldiği bölge, genellikle şişer ve zamanla morarır. Bu belirtiler kırığın etkilediği bölgeyi net şekilde gösterir.
-
Hareket Edememe: Kırık nedeniyle, ayakta normal hareket kabiliyeti kısıtlanır. Birey, ayağını oynatmada zorluk çeker veya hiç hareket ettiremez.
-
Deformite: Ciddi kırıklar sonucunda, ayakta gözle görülür bir şekil değişikliği meydana gelebilir. Bu deformite, ayak kemiklerinin yer değiştirmesi veya kırık parçalarının ayak yapısını bozması sonucu ortaya çıkar.
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun cevabını arayanlar için, yukarıda sıralanan belirtiler dikkate alınmalıdır. Şüphelenilen bir kırık durumunda, acil tıbbi yardım almak büyük önem taşır. Kırıkların doğru ve zamanında tedavi edilmesi, uzun vadeli sorunların önlenmesi açısından kritik bir adımdır.
Ağrı Oluşması ve Ayak Kırığı
Ayak kırığı tanısında en belirgin ve dikkate değer semptomlardan biri ağrıdır. Ancak, ayakta ağrı hissi her zaman bir kırık anlamına gelmez. Bu nedenle, "Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusunun cevabını bulmak için ağrının niteliğini ve zamanlamasını anlamak önemlidir.
-
Keskin ve Ani Ağrı: Ayak kırığı gerçekleştiği anda, genellikle keskin ve ani bir ağrı hissedilir. Bu ağrı, özellikle kırık bölgeye baskı uygulandığında artabilir.
-
Ağrının Sürekliliği ve Şiddeti: Kırık varsa ağrı genellikle devamlıdır ve dinlenme halinde bile azalmaz. Hareketsizlik durumunda bile hissedilen sürekli ağrı, kırığın önemli bir işaretidir.
-
Yürüme Güçlüğü: Ayakta meydana gelen kırık sonucu ağrı, yürümeyi zorlaştırır veya imkansız hale getirir. Ağrı nedeniyle normal adım atmanın mümkün olmaması, ayak kırığına işaret edebilir.
"Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusuna cevap ararken, bu ağrı özelliklerine dikkat etmek önemlidir. Kırık şüphesi olan durumlarda, zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak ve gerekli muayene ve tetkiklerin yapılması hayati önem taşır. Unutmayın, erken teşhis ve tedavi, iyileşme sürecini büyük ölçüde kolaylaştırır ve hızlandırır.
Şişlik ve Morarma
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun cevaplarından biri de şişlik ve morarmadır. Ayak kırığı olan bir bölgede, vücudun hasar gören dokuyu iyileştirmeye çalışmasının bir sonucu olarak, kan toplanır ve bu da şişliğe ve morarmaya neden olur. Şişlik, kırığın olduğu bölgenin normalden daha büyük görünmesine sebep olurken, morarma ise kanın cildin altında birikmesiyle ortaya çıkar.
- Şişlik: Ayakta anormal bir büyüme hissi ve gözle görülür bir büyüme. Kırığın etrafındaki dokuların iltihaplanması ve sıvı birikimiyle ortaya çıkar.
- Morarma: Cilt tonunun koyulaşması ve kırık bölgesinde mor, mavi veya yeşil renkte değişiklikler. Kırığın etrafındaki küçük kan damarlarının zarar görmesiyle kanın dokular arasında sızması sonucu oluşur.
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun yanıtlarından biri olan şişlik ve morarma, genellikle kırıktan sonraki ilk birkaç saat içinde başlar ve birkaç gün boyunca artabilir. Bu belirtiler, kırığın şiddetine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Eğer ayakta beklenmedik bir şişlik veya morarma fark ederseniz, bu, kırık veya ciddi bir yaralanmanın işareti olabilir ve tıbbi bir değerlendirme gerektirir. Ayak kırığından şüpheleniyorsanız, zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önemlidir.
Hareket Edememe
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun yanıtlarından bir diğeri de, hareket kabiliyetinde yaşanan kısıtlamalardır. Bir ayak kırığının belki de en net göstergelerinden biri, ayakta meydana gelen anormal hareket kısıtlılığı veya tamamen hareket edememe durumudur. Kırık bölgeye uygulanan baskı veya ağırlık taşıma girişiminde ağrının artması, genellikle kişinin ayağını normal şekilde kullanamamasına yol açar. Bu, kırığın yerini ve şiddetini belirlemede önemli bir ipucudur.
Hareket Edememe Durumunun Sebepleri:
- Kırık Kemiklerin Yer Değiştirmesi: Kemiğin kırılması ve yer değiştirmesi, etrafındaki yumuşak dokulara baskı yapar. Bu durum, ağrı ve hareket kabiliyetinde azalmaya yol açar.
- Ağrı: Kırık nedeniyle oluşan ağrı, bireyin ayağı üzerine basmasını veya normal hareket etmesini engeller.
- Kas Spazmları: Kırık bölgedeki ağrı ve stres, çevreleyen kaslarda spazmlara neden olabilir. Bu spazmlar, hareket kabiliyetini daha da sınırlar.
Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun cevaplarından hareket edememe, kırığın varlığını işaret eder ve derhal tıbbi yardım alınması gerektiğinin bir işaretidir. Hareket kabiliyetindeki herhangi bir anormal değişiklik, özellikle de travma sonrası oluşuyorsa, ciddiye alınmalı ve hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Deformite
Ayak kırığında görülebilecek önemli işaretlerden biri de deformitedir. Peki, Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır? sorusunun cevaplarından biri olan deformite, ayak yapısında meydana gelen anormal şekil bozukluğu veya pozisyon değişikliği olarak tanımlanabilir. Kırık, ayak kemiklerinin normal dışı bir pozisyona kaymasına veya anormal bir açı oluşturmasına neden olabilir. Bu durum, ayakta bariz bir şekil değişikliğiyle kendini gösterir.
Deformitenin belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Ayakta açıkça görülen şekil bozukluğu
- Normal olmayan açılar veya eğrilikler
- Kırık bölgenin çevresindeki kemiklerin belirgin hale gelmesi
Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır? sorusunun cevaplardan biri olarak, eğer ayakta bu tip belirgin şekil bozuklukları gözlemleniyorsa, derhal tıbbi yardım almak önemlidir. Zira, deformiteler sadece kırıklarda değil, aynı zamanda ciddi burkulmalarda veya diğer yaralanmalarda da görülebilir. Ayak kırığını doğru bir şekilde teşhis etmek ve uygun tedaviye başlamak için, bu tür belirtilere dikkat etmek esastır.
Tedavi Yöntemleri
"Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusunun yanıtlarından sonra, eğer bir ayak kırığından şüpheleniyorsanız, izlenmesi gereken tedavi yöntemleri hakkında bilgi sahibi olmanız önemlidir. Ayak kırığı tedavisi, kırığın türüne, konumuna ve şiddetine bağlı olarak değişiklik gösterir. İşte en yaygın tedavi yöntemleri:
-
Muayene ve Teşhis: Tedaviye başlamadan önce, doktorunuz ayak kırığı teşhisi koymak için detaylı bir fiziksel muayene yapacaktır. Bu muayene sırasında, röntgen veya MR gibi görüntüleme testleri kullanılarak kırığın yeri ve derecesi belirlenir.
-
Gipsle Sabitleme: Kırık kemiklerin doğru bir şekilde iyileşebilmesi için sabit tutulması gerekmektedir. Bu amaçla, doktorlar genellikle etkilenen bölgeyi gips veya plastik bir atelle sabitler. Bu sabitleme, kemiklerin doğru pozisyonda kalmasını sağlar ve iyileşme sürecini hızlandırır.
-
Ameliyat: Bazı durumlarda, kırık kemiklerin doğru bir şekilde birleşmesi için cerrahi müdahale gerekebilir. Bu, özellikle kırıklar çok parçalıysa veya kemikler yanlış bir şekilde yerleşmişse gerekli olabilir. Cerrahi müdahale ile kemikler birleştirilir ve metal çubuklar, vidalar veya plakalar kullanılarak sabitlenir.
-
Rehabilitasyon: Hem ameliyatlı hem de ameliyatsız tedavi yöntemlerinden sonra, hastaların bir fizik tedavi programına katılmaları önerilir. Bu program, ayak ve bileğin esnekliğini, gücünü ve işlevselliğini geri kazanmayı amaçlar. Profesyonel bir fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersizler, iyileşme sürecine büyük katkı sağlar.
"Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusu tedavi sürecinin başlangıcıdır. Bu süreç, doğru teşhis ve uygun tedavi yöntemleriyle iyileşme umudu taşır.
Muayene ve Teşhis
Ayak kırığı nasıl anlaşılır? sorusunun yanıtı genellikle muayene ve teşhis aşamaları ile netleşir. Kırığın varlığını ve derecesini belirlemek için uygulanan bu adımlar, uygun tedavi yönteminin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
-
Fiziksel Muayene: Doktor, ilk olarak fiziksel bir muayene gerçekleştirir. Bu sırada, ağrının yoğunluğu, ayaktaki şişlik, morarma ve herhangi bir deformite gözlemi önem taşır. Doktor ayrıca, ayakta belirli hareketlerin ve dokunmanın ağrıyı nasıl etkilediğini değerlendirir.
-
Röntgen: Fiziksel muayeneden sonra genellikle bir röntgen çekimi yapılır. Bu görüntüleme yöntemi, kemiğin hangi bölümünün kırıldığını ve kırığın türünü detaylı bir şekilde gösterir.
-
MR (Manyetik Rezonans) ve CT (Bilgisayarlı Tomografi) Görüntülemesi: Röntgen, kırığı net bir şekilde gösteremiyorsa veya daha detaylı bir değerlendirme gerekiyorsa MR veya CT çekimi yapılabilir. Özellikle karmaşık kırıkların ve çevre dokuların durumunu değerlendirmede bu yöntemler faydalıdır.
Ayak kırığı nasıl anlaşılır? sorusuna yanıt ararken, doğru teşhis yöntemlerinin uygulanması, tedavi planının başarısını doğrudan etkiler. Bu nedenle, ayakta şiddetli ağrı, şişlik veya şekil bozukluğu fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak önemlidir.
Gipsle Sabitleme
Ayak kırıklarının tedavisinde, özellikle kemiklerin yerinden oynamadığı stabil kırıklarda, sıklıkla tercih edilen bir yöntem gipsle sabitlemedir. Peki, Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır sorusunun yanıtını aldıktan sonra bu yöntemin önemi nedir?
Gipsle sabitleme, kırılan kemiklerin düzgün bir şekilde iyileşebilmesi için sabit bir pozisyonda tutulmasını sağlar. Bu yöntemde amaç, kırığın stabil hale getirilip, kemiğin doğal iyileşme sürecine destek olmak ve ek bir zararın önlenmesidir. Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır ve doğru teşhis konulduktan sonra, gipsle sabitleme şu adımları içerir:
- İlk Değerlendirme: Doktor, ayaktaki kırığın türünü ve derecesini belirlemek için detaylı bir değerlendirme yapar.
- Gips Uygulaması: Kırık bölgeye özel bir gips veya alçı malzemesi uygulanır. Bu malzeme, kemiğin hareketini kısıtlar ve iyileşme sürecini destekler.
- Kontrol: Gipsle sabitleme sürecinde, doktorun belirlediği periyotlarla yapılan kontrol randevularıyla, kırığın iyileşme süreci takip edilir.
Gipsle sabitlemenin başarıyla sonuçlanması için, hastanın doktorun talimatlarına uyması ve gipsli bölgeyi koruması esastır. Ayrıca, gips giyen hastaların, suya maruz kalma gibi durumlarda ekstra dikkatli olmaları gerekmektedir.
Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır sorusuna cevap bulunduktan sonra, doğru ve etkin bir tedavi yöntemi olan gipsle sabitlemenin, kırık iyileşme sürecinde kritik bir rol oynadığını unutmamak önemlidir.
Ameliyat
Ayak kırığı konusunda bilinçli olmak, "Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusunun cevabını bilmek, erken teşhis ve doğru tedavi yöntemlerini seçmek açısından önemlidir. Ayak kırıklarının tedavisi için çeşitli yöntemler mevcutken, bazı durumlar ameliyatı kaçınılmaz kılar. Peki, ayak kırığı tedavisinde ameliyat ne zaman gerekir ve süreç nasıl işler?
Ne Zaman Gerekir?
- Kırığın Ciddiyeti: Komplike ve ayak yapısını bozan kırıklar ameliyat gerektirir.
- İyileşme Sürecinin Hızlandırılması: Bazı hastalar, iyileşme sürecini hızlandırmak için ameliyatı tercih edebilir.
- Deformasyon: Ayakta ciddi bir deformasyon oluşmuşsa, estetik ve fonksiyonel iyileştirme için ameliyat gerekli olabilir.
Ameliyat, genellikle ayak kırığı tanısı konduktan sonra ve diğer tedavi yöntemleri yeterli olmadığında tercih edilen bir yöntemdir. Ameliyatın temel amacı, kırılan kemikleri orijinal anatomik pozisyonlarına geri döndürmek ve stabil hale getirmektir. Bu işlem, vidalar, plaklar ve çubuklar kullanılarak gerçekleştirilir.
Süreç Nasıl İşler?
- Hazırlık: Hastanın ameliyat öncesi sağlık durumu değerlendirilir ve cerrahi müdahaleye hazır olup olmadığı kontrol edilir.
- Anestezi: Hastaya genel anestezi uygulanır, bu sayede ağrı hissedilmez.
- Cerrahi İşlem: Cerrah, kırık bölgesine ulaşmak için bir kesik yapar, kırık kemikleri düzeltir ve sabitlemek için gerekli malzemeleri yerleştirir.
- Kapanış: Cerrahi işlem tamamlandıktan sonra, kesik bölge dikkatlice kapatılır ve steril bir bandajla örtülür.
Ameliyat sonrası, hızlı ve etkili bir iyileşme süreci için fizik tedavi ve rehabilitasyon önem taşır. Hastalar, ameliyatın ardından belirli bir süre boyunca ayağına yük vermemeye dikkat etmelidir.
"Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusu, ayak kırığından şüphelenen herkesin aklına gelen ilk sorudur. Doğru teşhis, izlenecek tedavi yönteminin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir. Eğer kırık ciddiyse ve diğer yöntemlerle iyileşme sağlanamıyorsa, ameliyat gerekebilir. Bu süreç, hastanın hızla iyileşmesini ve ayak fonksiyonlarının olabildiğince normale dönmesini sağlamak için hayati öneme sahiptir.
Rehabilitasyon
Ayak kırığı teşhisi konduktan sonra, hastaların iyileşme sürecini hızlandırmak ve ayak fonksiyonlarını tam olarak geri kazanabilmek için uygulanan "Rehabilitasyon" aşaması büyük önem taşır. Ayak kırıkları sonrası rehabilitasyon, hasar görmüş dokuların onarımı, ağrının hafifletilmesi ve ayak hareket aralığının normale dönüştürülmesini amaçlar. Bu süreç, genellikle fizyoterapi seanslarından ve evde uygulanabilecek egzersizlerden oluşur.
Rehabilitasyon sürecinin önemli adımları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
-
Egzersiz Terapisi: Ayak kırığı nedeniyle oluşan hareket kısıtlılığını gidermek için özel egzersizler uygulanır. Bu egzersizler, kas gücünü artırmaya, esnekliği iyileştirmeye ve dolaşımı teşvik etmeye yardımcı olur.
-
Fizik Tedavi: Ağrıyı ve şişliği azaltmak amacıyla ultrason, sıcak/soğuk kompres ve elektriksel stimülasyon gibi fizik tedavi yöntemleri kullanılabilir.
-
Fonksiyonel Eğitim: Günlük yaşamdaki aktivitelere dönüş için hastalar fonksiyonel beceriler kazanırlar. Bu da ayak kırığı sonrası normal aktiviteleri tekrar yapabilme kabiliyetinin kazanılmasına yardımcı olur.
Ayak kırığı sonrası rehabilitasyon, kişinin genel sağlık durumu, kırığın tipi ve şiddetine göre değişkenlik gösterir. Bu yüzden, "Ayak Kırığı Nasıl Anlaşılır?" sorusuna yanıt verildikten sonra, uygun rehabilitasyon programının belirlenmesi ve uygulanması profesyonel sağlık personeli tarafından gerçekleştirilmelidir. Kırığın iyileşme sürecini desteklemek ve gelecekteki komplikasyon riskini azaltmak adına rehabilitasyon önemli bir adımdır.
İyileşme Süreci
Ayak kırığı yaşayan birçok kişi, tedavi sonrasında en çok merak edilen konulardan biri olan "İyileşme süreci" hakkında bilgi arayışı içerisine girer. Ayak kırığı nasıl anlaşılır ve bunun sonrasında nasıl bir yol izlenir sorularının cevapları, iyileşme sürecini anlamak için de önemlidir. İyileşme süreci, bireyin genel sağlık durumuna, kırığın ciddiyetine ve tedavinin türüne bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
-
Gipsle Sabitleme Yöntemi: Gipsle tedavi edilen ayak kırıklarında, genellikle 4-8 hafta arasında bir iyileşme süreci gözlenir. Bu dönemde ayakta yüksek oranda ağırlık vermemek kritik önem taşır.
-
Ameliyat Gerektiren Durumlar: Ameliyatla tedavi edilen daha ciddi kırıklarda ise iyileşme süreci biraz daha uzun sürebilir. Ameliyat sonrası 6-12 hafta içinde iyileşme belirtileri gözlemlenir, ancak tam iyileşme ve normal aktivitelere dönüş birkaç ayı bulabilir.
İyileşme sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için doktor tavsiyelerine uyulması ve önerilen fizik tedavi egzersizlerinin düzenli olarak yapılması önem taşır. Ayak kırığı nasıl anlaşılır sorusunun cevabını bulduktan sonra, tedavi sürecini doğru şekilde uygulayıp, sabırla iyileşmeyi beklemek en doğru yaklaşımdır. Unutmayın, her bireyin iyileşme süreci farklıdır ve sabır bu sürecin en önemli anahtarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ayak kırığı nasıl anlaşılır?
Ayak kırığı olduğunda genellikle şiddetli ağrı, şişlik ve morarma görülür. Kişi kırık olan bölgeye basamaz veya ağrıdan dolayı yürümekte zorlanır. Bazı durumlarda, ayak anormal bir şekil alabilir ve kırığın olduğu bölgede hareket kısıtlılığı yaşanabilir. Kırık şüphesi olan durumlarda mutlaka hekim tarafından fiziksel muayene yapılmalı ve gerekli görüldüğünde röntgen çekilmelidir.
Ayak kırığı ve burkulması arasında nasıl bir fark vardır?
Ayak kırığı ile burkulma arasındaki temel fark, kırıkta kemik dokusunun bütünlüğünün bozulmasıyken, burkulmada ise bağlarda gerilme ya da yırtılma olmasıdır. Her iki durumda da ağrı, şişlik ve fonksiyon kaybı görülebilir, ancak kırıkta bu belirtiler daha şiddetli ve net bir şekil değişikliği ile kendini gösterir. Tanı koymak için hekim değerlendirmesi ve röntgen çekimi şarttır.
Ayak kırığı için ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Ayakta anormal şekil, ciddi şişlik veya ağrı, basamama ya da yürümede zorluk gibi belirtiler varsa derhal tıbbi yardım alınmalıdır. Ayrıca, kırık sonucu oluşundan şüphelenilen durumlarda, ileri tetkik ve tedavi için en kısa sürede doktora başvurmak önemlidir. Kırıkların uygun şekilde tedavi edilmemesi, kalıcı hasara ve komplikasyonlara yol açabilir.
Ayak kırığı tedavisi nasıl yapılır?
Ayak kırığının tedavisi, kırığın tipine ve şiddetine bağlı olarak değişir. Basit kırıklar genellikle alçı veya splint ile immobilize edilerek tedavi edilirken, daha komplike kırıklar cerrahi müdahale gerektirebilir. Tedavi süreci boyunca, ağrının yönetimi ve şişliğin azaltılması için ilaçlar verilebilir. Kırık iyileşene kadar yük vermekten kaçınmak gerekir ve doktorun önerdiği rehabilitasyon egzersizleri, iyileşme sürecini hızlandırmada büyük rol oynar.